DEN HAAG – “Nos ta un Reino. Wij zijn één Koninkrijk.” Met die Papiamentse woorden sloot koning Willem-Alexander dinsdag het Caribische deel van de Troonrede af. Curaçao, Aruba, Sint Maarten en Caribisch Nederland kregen samen ongeveer 48 seconden aandacht.
De passage kwam helemaal aan het einde van het inhoudelijke deel van de Troonrede en bevatte één concrete aankondiging: de top van de vier landen binnen het Koninkrijk wordt voortaan ieder jaar gehouden.
Opvallend is vooral de plaats van de passage. Vrijwel alle grote Nederlandse beleidsonderwerpen waren toen al behandeld: stikstof, woningbouw, migratie, zorg, veiligheid, defensie, economie, klimaat, energie en de arbeidsmarkt.
Daarna ging de koning in op het functioneren van de overheid en de samenwerking van het Rijk met provincies, gemeenten en waterschappen. Vanuit dat onderwerp maakte hij de overstap naar de samenwerking binnen het Koninkrijk.
Het Caribische deel was daarmee het laatste afzonderlijke inhoudelijke onderwerp van de Troonrede. Meteen daarna sprak de koning de Staten-Generaal opnieuw aan en begon zijn afsluitende beschouwing over democratie, redelijkheid en samenwerking.
Seconden
Met 48 seconden kreeg het Caribische deel van het Koninkrijk dit jaar opvallend meer spreektijd dan in de twee voorgaande Troonredes. Vorig jaar duurde de passage naar schatting ongeveer twintig seconden en in 2024 bleef het bij één zin.
Alleen in 2023 was de totale aandacht minstens vergelijkbaar, maar toen waren de verwijzingen naar de eilanden verspreid over de rede. Dit jaar kregen ze één afzonderlijk blok, bovendien als laatste inhoudelijke onderwerp vóór de slotwoorden van de koning.
Sint Eustatius
Binnen de Caribische passage kreeg Sint Eustatius afzonderlijk aandacht. In november is het 250 jaar geleden dat daar het beroemde saluutschot klonk waarmee de Verenigde Staten voor het eerst door een ander land werden erkend.
Volgens Willem-Alexander onderstreept die gebeurtenis „de historische verwevenheid binnen het Koninkrijk en onze gezamenlijke verbondenheid met de wereld”.
Top wordt jaarlijks
Het meest concrete nieuws voor de Caribische landen volgde daarna. Dit najaar vindt een top plaats van de vier landen in het Koninkrijk: Nederland, Curaçao, Aruba en Sint Maarten.
Daar moet volgens de Troonrede worden gesproken over de voortgang en mogelijkheden voor verdere samenwerking. Als onderwerpen noemt de regering economie, bestaanszekerheid, klimaat en afvalverwerking.
Nieuw is dat die bijeenkomst een vast karakter krijgt. “Vanaf nu is deze top een jaarlijkse traditie”, zei de koning.
Daarmee kiest het kabinet in de Troonrede nadrukkelijk voor samenwerking tussen de vier landen als uitgangspunt. De passage eindigde vervolgens niet in het Nederlands, maar in het Papiaments: “Nos ta un Reino”, gevolgd door de Nederlandse vertaling: “Wij zijn één Koninkrijk.”
Geen geld of afzonderlijke plannen
Concrete financiële toezeggingen voor Curaçao, Aruba, Sint Maarten of Caribisch Nederland bevat de passage niet. Ook noemt de koning geen afzonderlijke projecten of urgente problemen op de eilanden.
De Caribische aandacht in de Troonrede is daarmee kort en vooral gericht op de bestuurlijke en symbolische verbondenheid binnen het Koninkrijk. Tegelijkertijd is de plaats opvallend: niet als tussenzin in een Nederlands beleidsonderwerp, maar als afsluiting van het inhoudelijke gedeelte van de Troonrede.
En juist die afsluiting kreeg met “Nos ta un Reino” voor het eerst in deze Troonrede nadrukkelijk een Caribische klank.
